Göktürkçe ve Eski Türkçe Dönemi Mevsimler

Göktürkçede mevsimler. Mevsim adları nelerdir? 1300 yıl önce mevsim adlarını nasıl söylüyorsak yaklaşık olarak yine aynı söylüyoruz. Küçük farklarla tabi. Bahar adını sonradan ekleyerek ilkbaharı ve sonbaharı kullansak da Sonbaharın eski adı "küz" ü de güz biçiminde halen belleğimizde saklıyoruz. İşin ilginci Göktürklerin "yaz" dediği bizim "ilkbaharımız" oluyor. Göktürklerin "yay" dediği ise bizim "yaz"ımız. Ne demek? Nedir?

Eski Türkçe Dönemi’ndeki (Göktürkçe & E. Uygurca) mevsimler, adlandırma yönüyle bugün kullandıklarımızla neredeyse aynıdır. Elbette aşağıda göstereceğimiz birtakım farklarla.

1300 yıl önce mevsim adlarını nasıl söylüyorsak yaklaşık olarak yine aynı söylüyoruz. Küçük farklarla tabi. Bahar adını sonradan ekleyerek ilkbaharı ve sonbaharı kullansak da Sonbaharın eski adı olan “küz” ü de güz biçiminde halen belleğimizde tutuyoruz.

İşin ilginci Göktürklerin “yaz” dediği bizim “ilkbaharımız” oluyor. Göktürklerin “yay”ı ise bizim “yaz”ımız.

Göktürkçe – Günümüz
Yaz -> İlkbahar
Yay -> Yaz
Küz -> Güz (Sonbahar)
Kış -> Kış

Ortadaki çini ise Selçuklulara ait bir minyatür. Selçuklu dönemi, giyim ve kültürel olgular açısından eski Türk yaşam biçimine yakındı. Farsçanın ve Fars coğrafyasının yozlaştırıcı kültürel etkisi olmasaydı, çok daha sağlam temeller üzerinde bugüne gelebilirdik.


Oğuzhan BALTAOĞLU

Kaynak:
▪︎ ERGİN, M. (Kasım 2007) “Orhun Abideleri” 40. Baskı. İstanbul: Boğaziçi Yayınları.

Subscribe
Bildir
guest
0 Yorum
Eskiler
En Yeniler Beğenilenler
Inline Feedbacks
View all comments
Scroll to Top
0
Would love your thoughts, please comment.x