Üzülmek ve Kırılmak Arasındaki Anlam Farkı

Üzülmek daha beklenilebilir bir yerden gelen olumsuz davranışıŋ soŋucudur. Kırılmak ise çok kontrollü olamayan kır- eyleminden kaynaklanır ve karşı tarafıŋ beklemediği bir davranıştan dolayı daha deriŋ bir üzüntüyü aŋlatır. Açıklayacağımız gibi bu iki sözcük Türkçeniŋ aŋlam incelikleriyle birbirinden ayrılmıştır.

Üzülmek eyleminiŋ eylem kökü olan “üz-” Eski Türkçe dönemi’nde kesmek, koparmak aŋlamındadır. Bu eylem belirlenmiş bir noktadan bilinçli gerçekleştirilir. İnsanı üzebilecek davranışlarda da daha beklenebilir olanları gösterir.

Ama Kırılmak eyleminiŋ kökü olan “kır-” ise doğası gereği çok kontrollü değildir. İnsan bir nesneyi bilinçli kırmak isterken bile tam soŋucunu ancak eylem gerçekleştikten soŋra görür. Bu da Türkçede bir insanı üzecek davranışlarıŋ, karşı tarafıŋ beklemediği bir yerden olduğu aŋlamıyla yer bulur. Dolayısıyla daha deriŋ bir üzüntüyü aŋlatır.

Bu şekilde üzülmek ve kırılmak arasındaki duygusal farkıŋ Türk Dili’nde nasıl gerçekleştiğini değerlendirmiş olduk. Umarım güzel bir farkındalık kazandırır ve kimseyi üzmeyiz, kırmayız.


Oğuzhan BALTAOĞLU