Göktürk tipi Kadın ve Erkek Balbal Örneği

Göktürk Dönemi balballarının ve nadir görülen bir kadın balbalın tipik bir örneğini görüyorsunuz.

Göktürk tipi kadın ve erkek balbal. Kazakistan‘ın batısına doğru, Jambıl Eyaleti’ne bağlı Taraz şehrinde, Yerel Tarih Müzesi’nde sergileniyor.

Bu bölge Batı Göktürklerinin bulunduğu bir coğrafyaydı. Göktürk balbalları daha özenli, badem gözlü, bıyık uçları yukarı doğru bakan türdedir. Kıpçak balballarından bu yönleriyle ayrılır. Kadın balbalın çok zarif bir görüntüye sahip oluşu sanat anlayışı yönüyle de dikkat çekiyor.

Erkek balbalların genel olarak sol elle kılıç, sağ elle bir kadeh tuttuğu görülür. Bu kadeh ölümsüzlük içkisi, bir nevi ahiret inancını temsil eder. Kılıç bulunuyorsa bu askeri bir sınıfta yer aldığını gösterir. Yalnız buradaki erkek balbalın kılıç tutmayıp kadın balbalda olduğu gibi büyük bir testi tuttuğunu görüyoruz. Bu ayırt edici bir durumdur.

Kazakistan’da okuduğum yıllarda ben de buraya gitmiş ve görmüştüm. O dönem çekim yasağı bulunduğu için karanlık ve görüntü kalitesi düşük fotoğraflar alabilmiştim. Müzenin iç kısmında, bir kat aşağı inilen loş bir salonda sergileniyordu. Burada son derece kaliteli çekimlerini görüyorsunuz. Bunlar biçimleri yönüyle klasik Göktürk balballarıdır.


Oğuzhan BALTAOĞLU