Bilge Tonyukuk Yazıtı’ndan Bir Okuma. 2. Taş. “Yeme ben ök ertim.” – “Yine bir tek bendim”

Bu sayfada Bilge Tonyukuk Yazıtı’nın 2. taşında yer alan bir bölümün özgün biçimi ve bağlamı üzerinden okuması yapılmakta, “Yeme ben ök ertim” içeren metnin anlatım yapısı ve anlam çerçevesi incelenmektedir.

Özgün biçimi:

Yéme ben ök ertim.
Yagıçısı yéme ben ertim.
İlteris Kaganka,
Türük Bögü Kaganka,
Türük Bilge Kaganka.

Tonyukuk 2. Taş. Güney Yüzü, Altıncı Satır.
_____________________

Günümüz Türkçesi:

Yine bir tek bendim.
Ordu kumandanı yine bendim.
İlteriş Kağan’a,
Türk Bögü Kağan’a
Türk Bilge Kağan’a.

Tonyukuk 720 – 725 yılı.

Tonyukuk’un kendi kaleme aldığı bu yazıtta, kendisinin İlteriş Kağan‘dan (Kutlug Kagan) başlayarak süre gelen bu dönemde ne kadar önemli bir rolde bulunduğunu hatırlatıyor. İlteriş Kağan, Çin’den bağımsızlığı alarak 2. Göktürk Devleti‘ni kuran, Türk tarihinin çok önemli isimlerinden biridir.

Tonyukuk ise bu önemli tarihi dönemin hem tanığı hem de öncelikli isimlerinden biri olmuştur. Bulunduğu bu dönemde hem vezirlik yaparak devlet aklı olmuş hem de ordu kumandanlığı yaparak askeri başarılara imza atmıştır.


Oğuzhan BALTAOĞLU