4. Ç (AÇ) Damgasının Türk Köken Açıklaması

Bu sayfada Türk Orhun (Göktürk) Alfabesi’nde yer alan Ç Damgasının (𐰲) kökeni, biçimsel yapısı ve Eski Türkçedeki anlam ilişkisi ele alınmaktadır. Damganın okunuş biçimi olan “Aç” ile Aç- eylemi ve çatal eşyasıyla olan ilişkisi açıklanmaktadır.

Ç damgasının (𐰲) okunuş biçimi AÇ’tır. Eski Türkçe Dönemi’nde bu doğrudan “açmak” eylemini karşılamaktaydı. Biçimi ise iki yola açılan kollardır. Bunun yanı sıra yine “Ç” sesiyle “çatal” görüntüsünü de oluşturur. Orhun alfabesinin Türk kökenini bildiren önemli damgalarımızdan biridir.

Yenisey, Talas gibi diğer Türk yazı sahalarında da ana biçimini korumuştur. Bazılarının orta çizgisinin bir miktar yatık olduğu görülür. Ama istisnasız hepsi çatal ve açılan kollar biçimindedir.

Türk damgalarının birçoğu şüphe bırakmayacak kadar kimlik sağlaması yaptıran biçim anlam ilişkileriyle doludur. Bunu her bir damgayı işlediğimizde çok daha iyi anlayacaksınız.


Oğuzhan BALTAOĞLU