7. İnce G Damgası’nın (𐰏) Türk Köken Açıklaması

Bu sayfada Türk Orhun (Göktürk) Alfabesi’nde yer alan İnce G Damgasının (𐰏) kökeni, biçimsel yapısı ve Eski Türkçedeki anlam ilişkisi ele alınmaktadır. İnce K Damgasının (𐰚) G sesine doğru yumuşamasını gösteren eğilmiş biçimi gösterilmiştir.

İnce G damgası (𐰏) EG biçiminde okunur ve “Eg-” sözü, Eski Türkçe döneminde Eğ- (mek) eylemidir. G sesi aynı zamanda K sesinin yumuşamış, tonlu halidir. K sesinin eğilebilir yumuşak biçimini ifade etmek için ince K damgasına hoş bir eğim verilmiştir. Bu damga, Türkçedeki K ve G arasındaki ses ilişkisini damgada biçime dönüşmüş halini gösterir. Üstelik ikisi de ince damgalar üstünden gösterilmiştir.

İnce K damgası (𐰚) Türk yazı sahalarında hem sola hem sağa dönük biçimde kullanılmıştır. İnce G’nin gösterilmesi sağa dönük biçiminden gelişir. Orhun yazı sahasında sola dönük görsek de bu tek kullanım biçimi değildir. Bu damgayla birlikte bir kez daha şaşkınlık veren bir ilişkiyi gözlemliyoruz.

Türk yazı sahaları damga biçimleri tablolarına göz attığınızda iki türlü İnce K damgasını da görebileceksiniz. Daha çok belirli Orhun yazıtları ünlü olduğu için diğer kullanımları çok tanınmamaktadır. Oysaki Orhun yazıtları, damgaların biçim olarak en son şeklini almış halidir. Belli bir düzene sokulmuş, belli bir standarda getirilmiş son biçimidir.


Oğuzhan BALTAOĞLU