6. Kalın G Damgasının (𐰍) Türk Köken Açıklaması

Bu sayfada Türk Orhun (Göktürk) Alfabesi’nde yer alan Kalın G Damgasının (𐰍) kökeni, biçimsel yapısı ve Eski Türkçedeki anlam ilişkisi ele alınmaktadır. Bu damganın okunuş biçimi olan Ag ile eski Türkçedeki Ag- (yükselmek) eyleminin damgadaki biçimsel uyumu incelenmektedir.

Kalın G damgasının (𐰍) okunuş biçimi “AG” dır. Tabloda belirttiğimiz gibi Ag- eylemi Eski Türkçe Döneminde “yükselmek” demektir. Dağ ile birlikte kullanıldığında tırmanmak anlamını verir. Kolları havaya açılmış insanı andıran bu damga biçimleri, Türk yazı sahalarında kullandığımız bu alfabenin Türk köken belgilerinden biri olmuştur.

Bulut aģdı. > Bulut yükseldi.
Ol tagka aģdı. > O dağa tırmandı.
(Divanü Lügati’t Türk – 1074)

Gördüğünüz bu örnekler Türkçenin 11. Yy.daki doğal cümle kurulumlarıdır. Hangi Türk yazı sahasında olursa olsun, ister Orhun, Yenisey, Talas, kolları yukarı açılan, yükselmekte olan bir insan figürü canlandırılmıştır.


Oğuzhan BALTAOĞLU