18. Ok/Uk (𐰸) Damgasının Türk Köken Açıklaması.

Bu sayfada Türk Orhun (Göktürk) Alfabesi’nde yer alan Ok Damgasının (𐰸) kökeni, biçimsel yapısı ve Eski Türkçedeki anlam ilişkisi ele alınmaktadır. Damganın okunuşu ile ok görüntüsündeki damga biçimi incelenmektedir.

Ok/Uk Damgasının (𐰸) okunuş biçimi “OK” tur. Damganın kendisi bunu doğrudan gösteriyor. Uk biçimi ise ikinci ve sonraki hecelerde, Türkçede ünlülerin daralarak devam ettiği durumlarda kullanılır. Bu damga da Orhun alfabesinin Türk kökenine önemli bir belge niteliğindedir.

Türk yazı sahalarında biçimi değişmese de yukarı (𐰹) veya aşağı (𐰸) doğru bakan biçimleri görülür. Ağırlıklı olarak aşağı yönlü olduğu ve bu şekilde yazı sahalarında tercih edildiği söylenebilir. Futhark Alfabesi’nde yukarı yönlü olduğu görülür.

Bu da geniş Türk yazı sahaları boyunca yönü dışında biçimi değişmeyen, varlığını sürdüren bir damga olmuştur. Ayrıca yukarı ok işareti (𐰹) ruhu ebedi aleme uçmuş insanlar için mezar taşlarında bulunur.


Oğuzhan BALTAOĞLU