15. Kalın T Yenisey (𐱄) Damgasının Türk Köken Açıklaması

Bu sayfada Türk Orhun (Göktürk) Alfabesi’nde yer alan Yenisey Kalın T Damgasının (𐱄) kökeni, biçimsel yapısı ve Eski Türkçedeki anlam ilişkisi ele alınmaktadır. Burada Kalın T Damgasının Dağ görüntüsüyle ilişkisi incelenmektedir.

Yenisey Kalın T Damgasının (𐱄) okunuş biçimi “AT” tır. Bunun da görüntü olarak şüphe götürmeyen anlamı, “Kalın T” ile başlayan “Tag”, yani “Dağ” oluşudur. Bu damga da, Orhun ve Yenisey gibi Türk yazı sahalarında kullandığımız bu alfabenin Türk kökenine yönelik önemli bir örneğini oluşturur.

Aynı sese ait birden çok türü bulunan damgalar, damga zenginliği oluşturmakla birlikte hoş bir görsel çeşitlilik sunar. İkisinin de görüntüsü hoş olsa da Orhun yazı sahasında çizimi daha zor olan Kalın T biçiminin (𐱃) seçilmiş olması ilginçtir.

Yeniseyde gördüğümüz bu biçim görsel olarak bütün bir dağı hedef alırken Orhun’da kullanılan türü daha çok bir Toruk > Doruk’u işaret etmiştir. Biçim – ses – anlam uyumu bu damgada da kendini gösteriyor.


Oğuzhan BALTAOĞLU